Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowoczesne technologie

31 marca 2021

NR 8 (Marzec 2021)

Wirtualne okna na świat
– lekcje o Wielkich Religiach Świata

47

Dzisiejszy świat, określany często mianem globalnej wioski, jest zróżnicowany pod względem kulturowym, etnicznym, narodowościowym, religijnym oraz, co pokazują ostatnie miesiące, technologicznym. Żyjąc w czasach cyfrowej wędrówki ludów, mieszkaniec Jakarty, posługujący się kilkoma kliknięciami komputerowej myszki, przy pomocy internetu może znaleźć się w Londynie, oglądając historyczne wystawy w British Museum.

Na lekcjach religii również możemy korzystać z dostępnych rozwiązań technologicznych, przedstawiając naszym uczniom oraz uczennicom w sposób ciekawy i nie­­­­­­­­tuzinkowy temat związany z Wielkimi Religiami Świata, tj. hinduizmem, buddyzmem, judaizmem, chrześcijaństwem oraz islamem. Warto rozmawiać o zróżnicowaniu religijnym, kształtując tym samym postawę otwartości oraz dialogu. Ponadto wiedza na ten temat wśród uczniów jest niewielka, a warto ją posiadać, aby móc ją potem wykorzystywać w dyskusjach. 

POLECAMY

Temat ten, choć jest wymieniony w podstawie programowej nauczania religii, często jest realizowany w postaci wykładu, a czasem prezentacji na jednej, maksymalnie dwóch jednostkach lekcyjnych. 

W artykule chciałabym zaproponować kilka narzędzi, które pomogą pokazać ten temat w nieco bardziej interesujący sposób. Wykorzystanie multimediów w pracy katechetycznej, zwłaszcza w nauczaniu zdalnym, wpisało się na stałe w podejmowane działania dydaktyczne. Nie chodzi oczywiście o to, aby każda lekcja była „zatikowana” oraz naszpikowana wszelkimi nowościami technologicznymi. Wybranie odpowiedniego narzędzia jest pomocne w procesie dydaktycznym, ale nie jest celem samym w sobie. Zastosowane aplikacje i platformy nie powinny zasłaniać celów lekcji religii, czyli przekazywania Dobrej Nowiny. W orędziu na 24. Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu Jan Paweł II podkreślił, że [...] powinnością członków Ludu Bożego jest twórcze wykorzystywanie nowych odkryć i technologii dla dobra ludzkości i do realizacji Bożego planu wobec świata.

Inspiracje i wariacje

Najczęstszym narzędziem wykorzystywanym przy realizacji tematu Wielkich Religii Świata jest prezentacja lub film, które wspomagają przekazywane treści programowe. Nie skupiamy się na aspektach technicznych czy artystycznych danego filmu lub prezentacji, choć mogą one wzbudzić komentarze ze strony uczniów, lecz na ich reakcjach na nie.

W swojej katechetycznej praktyce korzystałam najczęściej z dostępnych publikacji cyklu Lekcje religii, nagrywane przez RELIGIA TV, a dziś dostępne są pod adresem: https://tiny.pl/rlw7n.

Filmy są krótkie, zawierają wypowiedzi i komentarze teologów oraz przedstawicieli danych religii. Są też w nich zdjęcia, na których można zobaczyć niektóre czynności liturgiczne. Niestety, nie ma wśród tych materiałów filmów hinduiz­­mu. Prezentowane tu obrazy mogą być doskonałym wstępem do zapoznania się z historią, doktryną i ciekawostkami dotyczącymi danej religii świata. Sam portal YouTube pełen jest wartościowych filmów, które można wykorzystać na naszych zajęciach do obejrzenia lub do odsłuchania w domu. Uwaga! Warto zawsze zapoznać się wcześniej z danym materiałem, aby nie zostać negatywnie zaskoczonym!

Wykorzystanie filmu czy też prezentacji pozwoli nam także lepiej poznać naszych uczniów, ponieważ damy im przestrzeń do wypowiedzenia się, co jest istotne, ponieważ w ten sposób nawiązujemy relacje. Mamy także większą swobodę w prowadzeniu zajęć, zwłaszcza w klasach starszych, gdzie lekcje religii stają się przestrzenią do dyskusji, zadawania pytań, a czasem nawet buntu. A może warto bunt zamienić na… katechetyczny sukces? Najważniejsze powinno być dla nas sprowokowanie naszych uczniów do myślenia, które z kolei prowadzić będzie do wiary opartej na solidnych podstawach.

Khan Academy to edukacyjna organizacja non-profit założona w 2006 r. przez absolwenta Massachusetts Institute of Technology Salmana Khana, mająca na celu stworzenie bazy darmowych materiałów edukacyjnych w postaci filmów, ćwiczeń umożliwiających samodzielną edukację. 

Platforma to przykład metody odwróconej klasy (ang. flipped classroom). Oglądamy zaproponowany materiał w ramach Khan Academy, dzięki czemu uczeń i uczennica zostają wprowadzeni do tego, co będzie przedmiotem dyskusji. Ponadto jest to doskonałe zachęcenie do tego, aby pokazać, że sami mogą zgłębiać dany 
temat. 

W polskiej wersji – dostępnej pod linkiem https://pl.khanacademy.org/ – mamy do czynienia z filmami i artykułami, które są tłumaczone przez grupę zapaleńców i pasjonatów, chcących pokazać, że każdy w swoim tempie może zgłębiać lub poszerzać tematy, które go interesują. 

Również katecheci mogą znaleźć kilka propozycji, które mogą wykorzystać przy okazji realizacji tego tematu. Nie ma religii w wykazie przedmiotów, ale możemy wpisać w lupkę hasło „religie świata” i zobaczyć, co nam zaproponuje platforma. 

Znajdziemy tam bardzo ciekawe filmy i artykuły, które odsyłają nas do materiałów źródłowych pomocnych w zgłębianiu danego zagadnienia.


Osobiście podoba mi się łączenie i pokazanie w materiałach mieszanki międzyprzedmiotowej, ukazującej, jak ważną dziedziną jest ludzka religijność, jak na wiele obszarów miała i ma ona wpływ. 


Khan Academy to stawianie na samodzielność uczenia się, umiejętność wyszukiwania faktów, odsyłanie do źródeł, przekierowanie na strony, na których można znaleźć kolejne wiadomości. Dzieci i młodzież mogą zobaczyć temat nie jako suchy i nudny fakt podawany w wykładowy sposób, a jako dobrze przygotowany, zróżnicowany materiał. Co ciekawe, materiał jest podzielony na części, więc możemy wybrać to, co nas w danym momencie interesuje. Myślę, że warto zwrócić uwagę uczniów na tę właśnie platformę.

Moja kolejna propozycja to LearningApps.org (https://learningapps.org/). Jest to aplikacja Web 2.0 wspierająca proces uczenia się i nauczania przy pomocy małych interaktywnych modułów. Znajdujące się już w aplikacji części – moduły mogą być wykorzystywane bezpośrednio na zajęciach, modyfikowane, jak i tworzone przez samych użytkowników. Moduły nie zawierają żadnych scenariuszy lekcyjnych, są ograniczone wyłącznie do jej interaktywnej części. Zawartość aplikacji nie stanowi zatem jednostki lekcyjnej, lecz musi być osadzona w odpowiednim scenariuszu lekcji.

Aby móc skorzystać z tej aplikacji, należy założyć bezpłatne konto (lub korzystać z linka podanego przez autora). Po rejestracji logujemy się za pomocą e-maila i stworzonego przez nas indywidualnego hasła.

LearningApps jest stroną wielojęzyczną, tłumaczoną również na język polski. Na stronie jest dostępna instrukcja korzystania z aplikacji oraz możliwość przeszukania istniejących zasobów (w lewym górnym rogu zakładka: Przeszukaj aplikację).

Wyszukiwarka w aplikacji daje nam różne możliwości szukania, m.in. uwzględniając przedmiot, temat oraz poziom edukacyjny, który nas interesuje.

Każdy nauczyciel może stworzyć swoje własne za­danie, które można opublikować, dając tym samym zgodę na jego wykorzystanie czy modyfikowanie przez innego użytkownika. Wyszukiwarka aplikacji po­­z­­­wala nam na znalezienie tematu, który chcemy pokazać uczniom, dostosowując go jednocześnie do ich poziomu edukacyjnego.

Kilka lat temu stworzyłam zasób na temat religii dalekowschodnich jako ­element zadania domowego. Uczniowie i uczennice otrzymali ode mnie link do niego: https://learningapps.org/view2566804.


Skąd wiedziałam, że je rozwiązali? Można założyć klasę i wysłać zaproszenie dla uczniów i uczennic, a po rozwiązaniu widziałam statystykę rozwiązanych zadań, a nawet czas, jaki na nie poświęcili. Uczniowie i uczennice mieli już wtedy swoje szkolne adresy e-mailowe. 


Zaproszenie odbywało się za pomocą kilku kliknięć.

Wiem, że aplikacja ta cieszy się sporą popularnością, zwłaszcza w zdalnym nauczaniu. Uczniowie i uczennice mogą także przygotowane przez na...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Katecheza"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dostęp do filmów szkoleniowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy