Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody pracy

31 marca 2021

NR 8 (Marzec 2021)

Tutoring na katechezie

0 80

Jeśli ktoś chce nauczyć
Johna matematyki, musi
znać matematykę i Johna.
(staroangielskie przysłowie)

Święty Jan Paweł II wielokrotnie przypominał, że warunkiem skuteczności posługi wychowawczej jest miłość, która skłania do wskazywania młodym coraz to wyższych ideałów i towarzyszenia im na drodze do ich osiągnięcia. Tylko dzięki miłości wychowanków nauczyciel religii potrafi odsłonić przed uczniami szerokie perspektywy, okazać im pomoc w rozwiązywaniu trudności i doskonaleniu siebie.

POLECAMY

Miłość katechety do swoich uczniów stanowi szczególny warunek efektywności zabiegów wychowawczych, polega bowiem na zainteresowaniu się światem ucznia, dzieleniu się jego troskami i radościami, niesieniu pomocy, dobroci, opiekuńczości, daniu uczniowi poczucia bezpieczeństwa, znalezieniu dla niego czasu, ale też na stawianiu wymagań i egzekwowaniu. Ona też sprawia, że przekazywane prawdy są przyjmowane zawsze z nową świeżością, a uczeń chętnie przyjdzie ze swoimi problemami. 

Tutoring ma długą historię. Do Polski dotarł na przełomie lat 80. i 90. XX wieku. Wpływ na jego rozwój miał profesor Zbigniew Pełczyński. Początkowo tutoring znalazł swoje miejsce na uczelniach wyższych. Dziś odnajduje się na niższych szczeblach edukacji, w szkołach podstawowych czy ponadpodstawowych.

Tutoring jest procesem długofalowym, który daje możliwość pracy z uczniem na przestrzeni kilku lat, gdzie uczeń i tutor mogą się poznać. Jest to bardzo istotne, by obie strony mogły się poznać na różnych płaszczyznach. Każdy nauczyciel doskonale wie, że uczniowie inaczej zachowują się w klasie na zajęciach, a inaczej będą funkcjonować w relacjach indywidualnych. Bycie tutorem jest ogromną odpowiedzialnością, ponieważ powinien on budzić zaufanie wśród uczniów swoją postawą i swoimi działaniami.

Każdy tutor powinien być świadomy zarówno swoich silnych stron, jak i swoich słabości. Kiedy tutor będzie umiał odsłonić siebie samego, wtedy może stać się dla ucznia Mistrzem i dobrym przewodnikiem. Dobra relacja między uczniem a Mistrzem nadaje szczególnej głębi, która jest możliwa tam, gdzie spotyka się człowiek z drugim człowiekiem. Dlatego dobra motywacja oraz wiara we własny potencjał jest możliwa dzięki tej relacji. 

Relacja ta dla rozwoju potrzebuje wolności i wzajemności. Szacunek musi być dwustronny, a uczeń musi być gotowy, by iść za mistrzem. Autorytet tutora nie jest funkcją władzy, lecz dojrzałości. To nie oznacza, że tutor wobec podopiecznego powinien być tylko troskliwy i opiekuńczy. W imię rozwoju podopiecznego tutor z jednej strony dostosowuje się do podopiecznego, a z drugiej musi być wobec niego odpowiednio asertywny i wymagający. 

Swoją pracą oraz swoją postawą musimy budzić zaufanie ucznia. Swoimi działaniami, poglądami musimy sprowokować go, by chciał się rozwijać pod naszym okiem. Bo nie ma co ukrywać, że wiek nastoletni to okres bardzo trudny, między innymi z tego względu, że mniej zaufania ma się do rodziców, a więcej do obcych osób albo do rówieśników. Uczeń może sobie wybrać spoza rodziny taką osobę, której może się zwierzyć, której może zaufać.

W systemie szkolnym niełatwo jest wprowadzić tutoring, gdyż potrzeba sporo pracy, by stworzyć kulturę kontaktu oraz wzajemny szacunek i zaufanie. Tutoring wymaga od nauczyciela otwartości i dyspozycyjności. Nie ogranicza się do terenu szkoły, wymaga osobistego zaangażowania również poza czasem pracy.  

Etapy współpracy tutoringu

  1. Poznanie podopiecznego, jego mocnych i słabych stron, jego talentów.
  2. Wyznaczenie i zaplanowanie działań, które będą zmierzać do ich osiągnięć.
  3. Realizacja działań i planu pracy.
  4. Podsumowanie działań i efektów współpracy.

Celem tutoringu jest odkrycie i rozwinięcie talentów, które drzemią w naszych uczniach. Talentem natomiast może być to wszystko, co jest dobre i ma sens, a my robimy to dobrze, sprawnie i z wielką przyjemnością. Tutor może stawać się dla ucznia autorytetem. W tym wypadku działamy zarówno przykładem, jak i słowem. W tutoringu ma miejsce osobowy wymiar wychowania. W związku z tym tutor nie mówi uczniowi, kim ma być, ale osoba tutora może być dla ucznia znacząca.

Obecnie w licznych klasach kontakt z nauczycielem może być utrudniony, a nauczyciel im więcej wie o swoim uczniu, tym bardziej może mu pomóc.  Dobrze byłoby, gdyby katecheta – tutor zwracał uwagę na pozaszkolne aktywności ucznia i dbał o to, żeby szkoła nie przeszkadzała mu w ich rozwijaniu. Dzięki uczestnictwu w spotkaniach tutorskich podopieczny może rozwijać się zarówno intelektualnie, jak i kształtować swoją osobowość, wzmacniając cechy charakteru. 

Dobra relacja nauczyciela z uczniem ma bezpośredni wpływ na efekty nauczania, bo nauczycielowi znającemu słabe i mocne strony ucznia oraz jego sytuację rodzinną łatwiej do niego dotrzeć. 

My, nauczyciele, często mamy problemy z akceptacją swoich uczniów, gdyż nie podoba nam się ich zachowanie, maniery, nastawienie czy wybory, jakich dokonują. Katecheci są zobowiązani do zaangażowania się w duszpasterstwo dzieci i młodzieży nie tylko w szkole, ale także na terenie parafii zatrudnienia.

Przed katechetą, który jest wychowawcą, stoi niezwykle ważne zadanie szeroko pojętej formacji, w której szczególną rolę będzie odgrywała osobowość katechety i duże doświadczenie religijne. Nauczyciel religii powinien sobie uświadamiać, że nie wystarczają tylko umiejętności dydaktyczne, wiedza religijna czy życzliwa akceptacja wychowanków. 

Współcześnie potrzeba katechetów, którzy podejmą trud wspólnych poszukiwań w rozwiązywaniu problemów młodych ludzi. 

Proces rozwoju wiary dokonuje się w katechezie przez nauczanie i wychowanie, ale głównie przez świadectwo.

Podczas pracy katechetycznej zauważyłam, jak bardzo potrzebne są spotkania formacyjne dla dzieci, które poszukują kontaktu z Bogiem i bliskości z drugim człowiekiem we własnym życiu. Katecheci zobowiązani są do zaangażowania się w duszpasterstwo dzieci i młodzieży na terenie parafii zatrudnienia, jak i w szkole. 

Każdy nauczyciel religii czyni to przez:

  • obecność i pełnienie dyżuru podczas Mszy świętych i nabożeństw dla dzieci i młodzieży,
  • sakramentu pokuty podczas pierwszych piątków miesiąca,
  • rekolekcji wielkopostnych i adwentowych,
  • zaangażowanie się w przygotowanie liturgii niedzielnej czy uroczystość I Komunii św. i bierzmowania,
  • uroczystości religijnych w parafii, w której uczestniczą dzieci i młodzież,
  • misje parafialne czy wizytację kanoniczną,
  • prowadzenie w klasach, w których katechizujemy, różnego rodzaju kółek misyjnych, biblijnych czy szkolnego wolontariatu.

Podczas wszelkich spotkań czy zajęć uczniowie mają okazję poszerzać i utrwalać swoją wiedzę religijną poprzez wyk­łady, gry dydaktyczne oraz zdobywać nowe umiejętności, wykonując różne prace plastyczne. 

Zajęcia pozwalają uczniom na przyswojenie odpowiednich treści z zakresu wiedzy religijnej i moralności chrześcijańskiej. Praca wśród rówieśników pogłębia integrację między uczniami i zachęca do współpracy oraz twórczej działalności. 

Wielu katechetów ma szansę lepiej poznać swoich uczniów przez bycie opiekunem szkolnego wolontariatu. Każdy, kto z katechetów koordynuje szkolną pracą wolontariatu, wie, że nie wystarczy zachęcić wolontariusza do pracy, natomiast trudniej jest utrzymać motywację w sytuacjach trudnych – przychodzą, bo chcą pomóc potrzebującym, ale oprócz tej motywacji odczuwają inne potrzeby, takie jak chęć bycia w grupie, możliwości samorozwoju czy nauczenia się czegoś nowego.

Opiekun może tak organizować pracę wolontariuszy, żeby te potrzeby mogły być zaspokojone. Jeśli wolontariusz poza efektami swojej pracy czuje się dobrze w grupie, widzi, że się rozwija, wówczas istnieją większe szanse na trwałość jego zaangażowania.

Systematyczne spotkania mogą sprzyjać wymianie doświadczeń i przygotowaniu kolejnych spotkań z katechizowanymi. Początki bywają trudne, dlatego nie należy od razu oczekiwać wielkich osiągnięć, ale należy ufać, że systematyczność przyczyni się do przekonania nawet tych powątpiewających. 

Tutoring daje wiele możliwości uczenia się. Z jednej strony umożliwia utrwalenie i doskonalenie materiału przez tutorów, z drugiej natomiast zachęca do zaangażowania oraz kreatywności w nauce i zajęciach pozalekcyjnych. Dla uczniów jest to okazja do kształtowania kompetencji społecznych. 

Korzyści, które płyną z tutoringu

Uczeń:

  • buduje poczucie własnej wartości...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Katecheza"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dostęp do filmów szkoleniowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy