Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody pracy

16 września 2021

NR 11 (Wrzesień 2021)

Techniki plastyczne na katechezie

0 16

Sztuka jest bardzo ważna w życiu i rozwoju każdego dziecka. Uczniowie często sięgają do nieograniczonej fantazji, a wyobraźnia pokazuje ich uczucia i emocje. Stosowanie różnych technik plastycznych na katechezie z dziećmi wpływa na wzrost zainteresowania katechezą, co pobudza naszych uczniów do twórczej ekspresji oraz kreatywnego działania. 

Jeden obraz potrafi zastąpić tysiące słów, jedno słowo stworzyć tysiące obrazów. 
Andrzej Niewinny Dobrowolski 

POLECAMY

W procesie nauczania katechezy można powiązać ćwiczenia plastyczne z treściami z zakresu religii. Każda technika powinna być dobrana do tematu i dostosowana do manualnych możliwości uczniów. Techniki plastyczne należą do grupy metod aktywizujących i pomagają uczniom doświadczyć wielu emocji oraz przełożyć treści na język sztuki i zrozumieć przekazane prawdy tak, by poprzez swoje dzieła modlili się i chwalili Boga.

W adhortacji apostolskiej Catechesi Tradendae Jan Paweł II podkreśla, że każda katecheza osiągnie swój wymiar wychowania w wierze wtedy, gdy zastosuje się różne metody proporcjonalnie do wieku i rodzaju umysłowego katechizowanych. 

Słowa Jana Pawła II powinny być dla każdego katechety wielką inspiracją do stosowania i wprowadzenia technik plastycznych, gdyż ,,Świat bez sztuki naraża się na to, że będzie światem zamkniętym na miłość” (Jan Paweł II).

Techniki plastyczne, jak każdy rodzaj sztuki, skłaniają uczniów do refleksji, poruszają by stawiali innym i sobie pytania oraz zajęli odpowiednie stanowisko w dyskusji. 

GŁÓWNE CELE ZASTOSOWANIA TECHNIK PLASTYCZNYCH NA KATECHEZIE: 

  • utrwalenie wiadomości,
  • angażowanie i rozwijanie zmysłów,
  • kształtowanie umiejętności uważnej obserwacji i wyczulenia na otaczający świat,
  • przedstawienie w prosty sposób omawianej prawdy religijnej,
  • pobudzenie kreatywności, 
  • wizualne zapamiętywanie.

W zależności od tematyki zajęć, zaangażowania całej klasy oraz wieku można zastosować różne techniki plastyczne. Najprostszymi są wszelkie kolorowanki, wyklejanki oraz wydzieranki z gazety lub kolorowego papieru. Tego typu prace najlepiej sprawdzają się jako podsumowanie danej lekcji we wszystkich klasach niezależnie od wieku. 

Po dokładnym omówieniu tematu lekcji z przeznaczeniem kilku minut na wykonanie tematycznej pracy każda twórczość ucznia ukazuje indywidualność, uczy komunikowania swoich pomysłów czy współdziałania w grupie, bo każdy uczeń ma w sobie potencjał twórczy, który może rozwijać na lekcji, gdyż nawet najprostsze techniki, jeśli zostaną zastosowane w atmosferze dialogu, będą służyły rozwijaniu twórczej aktywności. 

Katecheta, pomagając uczniom w ich rozwoju twórczym, powinien: 

  • akceptować pomysły uczniów, 
  • pokazać, że każdy pomysł jest dobry i ważny,
  • pokazać, że nie należy krytykować w sposób niekonstruktywny,
  • określić, co w danym pomyśle jest ciekawe,
  • zawsze stawiać pytania otwarte,
  • dać uczniom czas na szukanie odpowiedzi,
  • zachęcać do refleksji,
  • kształtować u uczniów umiejętność współpracy.

Każdy katecheta ma pomóc swoim ucz­niom rozwijać wszelkie umiejętności, ale też uczyć akceptowania, że każdy jest inny i inaczej wyraża swoje pomysły.

Techniki plastyczne są bardzo dobrze nam znane, kształcą pamięć wzrokową i zręczność manualną. By zachęcić uczniów do aktywnego udziału w katechezie i wzbogacić przeżycia religijne, wprowadziłam na lekcje religii różne techniki plastyczne, którymi chciałabym się poniżej podzielić. 

Ważne jest podjęcie i wykonanie procesu twórczego oraz zilustrowanie podanych treści, które będą odpowiedzią na wcześniej postawione pytanie, a nie końcowy efekt estetyczny. 

Technika plastyczna, która przynosi uczniowi dużą radość, to rysowanie kredkami świecowymi, ołówkowymi, mazakami czy flamastrami. Rzadko, ale czasami też stosowałam węgiel czy kredę. Użycie tej techniki pozwala uczniowi na pełniejsze wyrażanie spostrzeżeń, swoich obserwacji czy przeżyć poprzez użycie kolorów, które obrazują nastrój danego ucznia i odzwierciedlają emocje. 

Popularną metodą edukacyjną, którą zna każdy katecheta, są ćwiczenia plastyczne, wykorzystywane jako odpowiedź na usłyszany fragment biblijny. Uczniowie za pomocą prac plastycznych przedstawiają usłyszane historie z Pisma Świętego. Uczeń sam otwiera się na te treści, które z kolei zbliżają go do spotkania z Bogiem i pozwalają przelać na papier to wszystko, co uczeń odczuwa oraz widzi. 

Korzystając z technik plastycznych, pozostawmy naszym uczniom dużo twórczej swobody, by mogli oddać swoje przeżycia i wrażenia w indywidualny sposób.

Owa technika sprzyja samodzielnemu i aktywnemu udziałowi w katechezie wszystkich uczniów. Niewątpliwą jej zaletą jest fakt, że jawi się ona jako najłatwiejsza forma pracy, która dostępna jest dla uczniów w każdym wieku. 

W czasie rysowania należy pozostawić dzieciom dużo swobody twórczej, aby mogły oddać swoje wrażenia i przeżycia bardzo indywidualnie. Ćwiczenia te mogą być formą utrwalania wiadomości lub odpowiedzią na usłyszane Słowo Boże.

Można stosować również bardzo lubianą przez dzieci metodę plastyczną, jaką jest technika lepienia z plasteliny, gliny, masy plastycznej oraz papierowej. Uczeń angażuje się z wielkim zapałem, ugniatając, tocząc czy klepiąc, by nadać kształt. Technika ta pozwala na wykonanie figurek do bożonarodzeniowej szopki, różańca, krzyża, różańca, makiety kościoła, postaci zwierząt oraz ludzi. 

Dobrze znaną nam wszystkim metodą plastyczną stosowaną w katechezie jest technika kolażu. Tutaj uczeń sam dobiera i łączy ze sobą, według własnego upodobania, różne materiały, takie jak papier, sznurek, gazeta, słoma, włóczka, glina itp., zestawiając z rysunkiem lub malunkiem. 

Lubiana przez uczniów jest atrakcyjna technika stemplowania. Technika ta wymaga czujności katechety, gdyż wymaga użycia ostrego narzędzia, a mianowicie wycinamy z ziemniaka stempel, który przestawia różne kształty, jak symbole Pana Jezusa i Matki Bożej, krzyż, kwiaty, słońce, chmury, zwierzęta czy człowieka.

W starszych klasach najlepiej sprawdziła się technika komiksu, czyli rysowanie postaci i zapisanie dialogu między nimi w dymkach komiksowych. 

Puzzle plakatowe to forma pracy grupowej, w której uczniowie muszą stworzyć wspólne dzieło z indywidualnie przygotowanych fragmentów. Metoda ta uczy chodzenia na kompromisy, wyłania lidera grupy i skłania do dyskusji. 

Technika wydzieranki jest łatwą i tanią metodą plastyczną, gdyż tu możemy wykorzystać kolorowe ilustracje z różnych czasopism. Sprawdza się ona w każdej grupie wiekowej. Przed przystąpieniem do wyklejania wydzieranki musimy wykonać projekt naszej kompozycji. Wszystkie elementy kompozycji będą wyklejane z kawałków oddzieranego papieru. Technika wymaga wielkiej cierpliwości. Od twórcy będzie zależało, jakie rozmiary będą miały nasze wydzierany elementy. 

Witraż jest kompozycją z barwnych szkieł, ujętą w ramki o motywach figuralnych lub ornamentalnych wypełniających okno. Na katechezie możemy zaproponować prace nad witrażem papierowym, który jest prostą kompozycją polegającą na wycięciu elementów rysunku i p...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Katecheza"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dostęp do filmów szkoleniowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy