Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki katechety

17 sierpnia 2022

NR 16 (Lipiec 2022)

Przełamywanie lodów, czyli jak zintegrować klasę

0 45

Początek nowego roku szkolnego to ważny moment dla naszych uczniów oraz nauczycieli, którzy chcieliby stworzyć w klasie dobrą atmosferę. Nie dotyczy to wyłącznie nowych klas, ale również grup już istniejących, które będą działać po długiej wakacyjnej przerwie. Nowy rok szkolny to czas trudny, a zarazem czas wszelkich oczekiwań i wyzwań. 
 

Uczniom, którzy wracają do tej samej klasy, może być łatwiej, nie należy jednak w tych klasach pomijać elementów integrujących dzieci, gdyż podtrzymanie wszelkich więzi w klasie wymaga współpracy i lepszego poznawania się. Integracyjne ćwiczenia i zabawy pomogą w całym procesie nauki, a nie ma nic przyjemniejszego, jak zbudowanie wspaniałej, zgranej klasy młodych ludzi.
 

POLECAMY

Praktyczne myślenie: najlepszy zabójca marzeń i dobrej zabawy.
Whitney Barbetti


Termin ­integracja pochodzi od ła­­cińskiego słowa integer, czyli zes­polenie, scalenie, tworzenie całości z części. Jak wiadomo – nie jest to jednorazowe działanie. Zabawy integracyjne zmniejszają dystans między uczniami, uczą sympatii oraz zaufania do kolegów. Dzieci przełamują nieśmiałość i pokazują swoje mocne strony, zyskując umiejętności obcowania ze swoją grupą. Zgranej klasy nie utworzymy w jeden dzień, nawet gdybyśmy mieli najlepsze ćwiczenia integracyjne. Jeśli chcemy mieć zgraną klasę – musi upłynąć sporo czasu, jest to proces, który wymaga wysiłku na samym początku, a następnie podtrzymywania tych więzi. 
 


Co pomoże zintegrować klasę? 

Działania są różne, ale na pewno przyda się:

  • czas na integrację,
  • przedstawienie uczniom planu imprez klasowych – niech wiedzą, że biorą udział w życiu klasy, 
  • poznanie uczniów oraz ich mocnych i słabych stron,
  • dbanie o dobrą komunikację,
  • wytworzenie dobrych relacji z każdym wychowankiem,
  • wypracowanie reguł klasowych oraz ich przestrzeganie,
  • mówienie o swoich celach i obowiązujących zasadach,
  • staranne zaplanowanie zajęć,
  • stworzenie atmosfery i zaufania,
  • korzystanie z doświadczenia innych,

Od Ciebie zależy, jak ten proces przebiegnie.

Nauczyciel powinien obserwować swoich wychowanków i odpowiednio dobierać do potrzeb klasy zabawy i ćwiczenia, które służą integracji całej grupy. Właściwie dobrane, mogą pomóc dzieciom odrzuconym czy izolowanym w klasie wpłynąć na zmianę ich pozycji i podnieść samoocenę. Warto pamiętać, że w dniu nowego roku szkolnego dzieci wchodzą w nową rolę ucznia, która daje różne możliwości, ale może być stresująca i stanowić wyzwanie. 

Każda szkoła i klasa to miejsce, gdzie uczniowie powinni czuć się dobrze, pomagać sobie wzajemnie oraz darzyć szacunkiem i zaufaniem nauczycieli. Zależy to od nauczycieli, którzy powinni budować atmosferę współpracy z uczniami. Przyjazny klimat ma wpływ na motywację i postawy uczniów w procesie uczenia. Jeśli praca nauczyciela jest nastawiona na uczniów i ich rozwój, tym samym wytwarza się atmosfera, która sprzyja uczeniu i budowaniu relacji między uczniami oraz uczniami a nauczycielem. 

Od czego zacząć nasze działania, które pozwolą zbudować wspaniały, zintegrowany zespół? 

Każdy nauczyciel/katecheta chcący zintegrować klasę powinien: 

  • dobrać treści zabaw odpowiednio do wieku, 
  • zapewnić pogodną atmosferę,
  • wybrać odpowiedni sposób porozumiewania się z grupą, 
  • wybrać moment rozpoczęcia oraz zakończenia zabawy,
  • śledzić przebieg zabawy,
  • interweniować w przypadku łamania reguł zabawy,
  • podsumować zabawę.

Nauczyciel, który chce mieć zgraną klasę, poszukuje co raz to nowych sposobów oraz metod pozwalających skutecznie ją zintegrować.

Zabawy integracyjne pozwalają na relaks oraz rozluźnienie, dlatego pozwalają zjednoczyć klasę szkolną z uśmiechem i na luzie. Myślę, że każdy lubi się bawić, a poświęcony czas zaowocuje w kolejnych miesiącach. Na zabawę jest bardzo dużo czasu. Często je wykorzystuję, a dzieci chętnie w nich uczestniczą i dobrze się bawią. Oto kilka przykładowych zabaw.

Czarodziejska różdżka 

Uczniowie siedzą w kole. Osoba, która rzuci kostką, musi podać tyle informacji o sobie, ile wypadnie oczek. W innej wersji uczestnik zabawy może np. podawać tyle swo­­­-
ich umiejętności, ile wy­­padnie oczek. Wszystko zależy od tego, jaki chcemy osiągnąć cel. To dobra zabawa, kiedy klasa się już trochę poznała i ochotnicy chcą odkryć się przed innymi. Nie róbmy jej jako pierwszej spośród gier i zabaw na integrację. 

Kogo brakuje?

Dzieci siedzą w kręgu. Jedno z dzieci odchodzi na bok i staje tyłem do grupy z zamkniętymi oczami. W tym czasie na środku kręgu pod kocem chowamy jednego z uczniów. Zadaniem dziecka jest odgadnięcie, kogo brakuje i podanie imienia schowanego pod kocem kolegi.

Powiedz imię moje

Dzieci siedzą w kręgu. Jeden z uczniów odwraca się tyłem i zamyka oczy. Wszyscy uczniowie powtarzają rymowankę: Hej, ho. Jest tam kto? Hej, ho. Jest tam kto? Jeden, wskazany przez nauczyciela uczeń wypowiada słowa: Ja za Tobą stoję, powiedz imię moje. Zadaniem odwróconego tyłem dziecka jest rozpoznanie głosu kolegi i wypowiedzenie jego imienia.

Poszukiwany, poszukiwana

Wszyscy siedzą w kręgu. Nauczyciel mówi: Poszukiwana/poszukiwany o ciemnych włosach, zielonych oczach, ubrana w sukienkę/spodnie. Zadaniem uczniów jest odgadnięcie, o kogo chodzi i podanie imienia poszukiwanej koleżanki lub kolegi. Następnie poszukiwania prowadzi osoba, która odgadła, o kogo chodziło. 

Jaką postacią z bajki jestem?

Uczniowie zapisują na kartkach wymyślone przez siebie postacie z bajek. Następnie wielokrotnie wymieniają się kartkami. Jeden z uczniów – nie podglądając – podnosi kartkę, tak by klasa mogła odczytać imię bohatera bajki. Uczeń zadaje pytania, na które można odpowiedzieć tak lub nie i próbuje zgadnąć postać, którą jest podczas zabawy.
 


Głuchy telefon przekazywany

Uczestnicy zabawy stoją w dwóch rzędach. Pierwsze osoby z rzędów otrzymują hasło, które należy podać dalej, pokazując je. Ostatnia osoba w rzędzie odgaduje, o jakie hasło chodziło. Grupa, która odgadła poprawnie hasło, otrzymuje punkt. 

Bezludna wyspa

Każda osoba w grupie wymienia jedną rzecz, którą chce zabrać na bezludną wyspę. Nie ma żadnych ograniczeń i można zabrać dosłownie wszystko. Ważne, aby przedmioty się nie powtarzały. Celem grupy jest dowiezienie wszystkich przedmiotów na bezludną wyspę. Następnie grupa wymienia się nawzajem swoimi przedmiotami, mówiąc: Ja mam grzebień, co masz? Ja mam wodę. Wymienimy się? Wymiany dokonujemy kilka razy. Może się tak zdarzyć, że nasz przedmiot do nas wróci – i to jest dobrze. Po kilku minutach grupa siada na krzesłach i każdy podaję nazwę przedmiotu, z jakim został. Na koniec sprawdzamy, czy mamy wszystkie rzeczy. Jeśli ktoś nie chce się wymienić – nie należy zmuszać do tego. Jest to dla nas informacja, że ta osoba nie czuje się na tyle bezpiecznie w tym zespole, by oddać swój przedmiot.  

Dwie prawdy i jedno kłamstwo

Uczniowie tej zabawy integracyjnej piszą na karteczce trzy zdania na swój temat: dwa prawdziwe i jedno fałszywe. Następnie karteczki są losowane, a grupa zgaduje, kogo dotyczą informacje na nich zapisane. Można napisać np.: 1. Lubię spływy kajakowe. 2. Od roku jeżdżę konno. 3. Jeszcze nigdy nie jadłem 
naleśników.

Kto, tak jak ja

W tej zabawie integracyjnej chodzi o to, by dać się poznać się lepiej i… odkryć jak najwięcej rzeczy, które łączą osoby w grupie. Osoba, która zaczyna, mówi: 

Kto, tak jak ja…
…lubi pizzę, ten robi pięć pajacyków (w tym momencie każdy, kto lubi pizzę, wstaje i wykonuje polecenie, po czym czas na kolejną osobę, która mówi np. 

Kto, tak jak ja…
…ma w domu psa lub kota, ten staje na jednej nodze, 
…nie znosi, kiedy pada deszcz, ten tańczy,
…uwielbia wędrować po górach, ten się przeciąga,
…lubi leżeć na plaży itd.

Zabawa w skojarzenia

Dzieci siedzą w kole, jedno z nich mówi słowo, do którego osoba siedząca obok ma szybko dopasować skojarzenie, kolejna osoba mówi natomiast to, co kojarzy się jej ze słowem wypowiedzianym przez poprzednika. Na przykład. Pierwsza osoba mówi: słońce, druga osoba: wakacje, trzecia osoba: plaża, czwarta osoba: morze… Uwaga: kto zbyt długo zastanawia się nad skojarzeniem – odpada z gry. Jest tym zabawniej, im bardziej spontaniczne są odpowiedzi.

Refleks 

Uczestnicy siedzą w kole. W środku z długą miotłą lub kijem stoi osoba, która rozpoczyna grę. Jej zadaniem jest krzyknąć imię kolegi/koleżanki i upuścić miotłę (lub kij), którą wywołana osoba powinna złapać, zanim upadnie na podłogę. 

Co zabierzesz na bezludną wyspę?

Ta zabawa integracyjna polega na odpowiedzi na pytanie o trzy rzeczy, które każdy gracz chciałby mieć ze sobą na bezludnej wyspie. Jest jednak pewno utrudnienie – wszystkie trzy rzeczy muszą zaczynać się na pierwszą literę imienia osoby, która siedzi po prawej stronie gracza wymieniającego rzeczy. Jeśli więc po prawej stronie Ali siedzi Ola, Ala musi powiedzieć trzy niezbędne jej na bezludnej wyspie rzeczy na literę O, np. ołówek, olej, ogórek. 

Opowieści z rekwizytami

Dzielimy grupę na dwie drużyny. Każda z drużyn przygotowuje dla drużyny przeciwnej reklamówkę z 5 rekwizytami (może to być dosłownie wszystko). Rekwizyty te posłużą jako inspiracja do stworzenia opowieści… Która drużyna ułoży ciekawszą i zabawniejszą opowieść – wygrywa.

Ślepa kura

Wszyscy uczestnicy zakładają opaski na oczy. Osoba, która prowadzi zabawę, wyznacza uczestnika, który będzie „ślepą kurą”. Potem wszyscy chodzą po sali i pytają innych uczestników, czy jest ślepą kurą… Każdy, kto trafi na „ślepą kurę” – automatycznie też staje się „ślepą kurą”. Zabawa kończy się, kiedy wszyscy już są „ślepymi kurami”.

Powiedz swoje imię 

Uczestnicy stoją w kręgu, a każdy po kolei wymienia różne formy swego imienia i na zakończenie podaje tę, którą lubi najbardziej.

Powitanie 

Uczestnicy siedzą w kręgu, prowadzący podaje kolejne hasła, a dzieci, których dotyczy wymagane kryterium, wstają z krzeseł. Nauczyciel zaczyna zdaniem. Witam wszystkich, którzy dziś chętnie przyszli do szkoły, którzy mają na sobie coś zielonego, lubią lody itd. 

Ślepe samochody 

U...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Katecheza"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dostęp do filmów szkoleniowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy