Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki katechety

20 marca 2020

NR 2 (Marzec 2020)

Pierwsza Komunia Święta
Jak przygotować dzieci do sakramentu na katechezie?

211

Maj to szczególny czas: miesiąc Maryjny i okres, kiedy dzieci przystępują do Pierwszej Komunii Świętej. Jest to niezwykle ważny moment nie tylko dla trzecioklasistów, ale także dla samych rodziców. To właśnie wtedy utrwala się na całe życie przyjaźń dziecka z Jezusem.

Pierwsza Komunia Święta oraz Pierwsza Spowiedź Święta są istotnym wydarzeniem w życiu dziecka, które staje się świadkiem wielkiego cudu i przyjmuje Ciało Chrystusa. Jednak by godnie przeżyć tę uroczystość, trzecioklasiści muszą odpowiednio się przygotować. Wraz z przygotowaniem dziecka do spowiedzi świętej powinno przebiegać przygotowanie do przyjęcia przez nie Ciała Chrystusa. Pierwsza Komunia Święta dziecka powinna stać się największym przeżyciem duchowym w jego życiu, a także w życiu rodziny.
Przygotowanie do przyjęcia tego sakramentu obejmuje uczestnictwo w lekcjach religii od pierwszej klasy szkoły podstawowej. W ramach katechezy dziecko zdobywa wymaganą wiedzę religijną, kształtowane są również jego właściwe postawy i najważniejsze wartości. W trzeciej klasie szkoły podstawowej następuje bezpośrednie przygotowanie do Pierwszej Spowiedzi Świętej i Pierwszej Komunii Świętej. Program porusza treści dotyczące sakramentu pokuty i komunii świętej oraz omawiany jest materiał do zapamiętania (pytania, modlitwy). Tutaj wielką rolę odgrywają rodzice, których zadaniem jest pomoc dziecku w zrozumieniu i opanowaniu materiału.
Moje wieloletnie doświadczenie wskazuje, że małe dzieci są otwarte na świat wartości duchowych. Każdy, kto pracuje z dziećmi, wie, że im więcej dobra i prostego poznania Boga włożymy w ich serca we wczesnym dzieciństwie, tym lepiej. Z poznania Boga dziecko musi wynieść radosny Jego obraz, ponieważ od obrazu Boga wytworzonego u dziecka zależeć będzie kontakt z Bogiem, modlitwa i dalsze życie.
Jak wiadomo, każdy katecheta pracuje inaczej. Składa się na to wiele czynników: umiejętności, podejście do dzieci, staż pracy katechetycznej. Doskonałym fundamentem przygotowania dzieci do Pierwszej Komunii Świętej jest świadomość, że Jezus uczynił z katechety swoje narzędzie, które powinno być pomostem, po którym każde dziecko może przebiec bezpiecznie na spotkanie z Bogiem. Drugi filar tego fundamentu to nieustanna troska o pogłębienie swojego życia duchowego, by żyć łaską tych sakramentów, do których katecheta pro-
wadzi. 

POLECAMY

Można się oczywiście skupić na tym, by dziecko opanowało wiadomości katechetyczne (teorię). I to jest ważne. Można zatroszczyć się o to, by uczeń w ciągu trzech lat doznał wielu przeżyć religijnych, doświadczenie bowiem utrwala teorię. I to też jest ważne, ale tak naprawdę najważniejsze jest, by dziecko nauczyło się kontaktu z Bogiem.
Każdy katecheta powinien się skupiać nie tyle na przygotowaniu pięknej, choć jednorazowej uroczystości, ile na tym, by pokazać dziecku drogę więzi z Bogiem. Właśnie na tym polega tajemnica pierwszych sakramentów, którą powinna być żywa oraz nieustanna więź z Bogiem. 
Aby dobrze przygotować dziecko na spotkanie z Jezusem, niezwykle ważna jest współpraca dorosłych, dlatego że katecheci przekazują wiedzę, a rodzice przekazują wiarę.
Najlepszym przygotowaniem wewnętrznym dziecka jest autentyczny przykład rodziców. Dziecko, obserwując swoich rodziców biorących udział w mszy świętej i komunikujących o Bogu, poruszone ich przykładem, samo pragnie ich naśladować i zapytuje, kiedy i ono będzie mogło przystąpić do komunii. Dzięki temu przygotowanie go do przyjęcia Chrystusa Eucharystycznego dokonuje się nie w sposób oderwany od przykładu, ale jak najbardziej w związku z nim.
Wieczór poprzedzający dzień Pierwszej Komunii Świętej, a także sama uroczystość pierwszokomunijna, musi być specyficznie ukształtowana, aby dziecko nie zapomniało o tym, co jest dla niego w tym dniu najistotniejsze.
Znam wielu wspaniałych rodziców, którzy uczynili z tej uroczystości prawdziwe, rodzinne, cudowne wydarzenie, którzy nie poddali się modzie czy konsumpcji, którzy nie odebrali Jezusowi pierwszego miejsca – i to przynosi duże owoce, dlatego dzieci takich rodziców nie znikają z kościołów po Pierwszej Komunii Świętej, one pozostają na drodze wiary i przyjaźni z Jezusem.
Przygotowania do Pierwszej Komunii Świętej nie kończą się z dniem przyjęcia po raz pierwszy przez dziecko Ciała Chrystusa. Rodzice powinni troszczyć się o pogłębienie życia eucharystycznego dziecka i całej rodziny. To rodzice powinni wyrabiać w dziecku przekonanie, że Eucharystia jest niewyczerpalnym źródłem łask, daje siły i umocnienie w pokusach, gładzi grzechy lekkie, jednoczy nas z Chrystusem, pogłębia wiarę, nadzieję i miłość.
W liście Tra pochi giorno Jan Paweł II wspomniał o tym, jak należy przeżywać dzień Pierwszej Komunii Świętej: „Drodzy przyjaciele, niezapomnianym spotkaniem z Panem Jezusem jest bez wątpienia Pierwsza Komunia Święta, dzień, który wspomina się jako jeden z najpiękniejszych w życiu. Eucharystia, ustanowiona przez Chrystusa w przeddzień Jego Męki, podczas Ostatniej Wieczerzy, jest Sakramentem Nowego Przymierza, jest największym z Sakramentów. W tym Sakramencie Pan Jezus pod postaciami chleba i wina staje się pokarmem naszych dusz. Dzieci po raz pierwszy przyjmują ten Sakrament uroczyście właśnie w dniu Pierwszej Komunii Świętej, ażeby potem móc Go przyjmować jak najczęściej i w ten sposób pozostawać w zażyłej przyjaźni z Panem Jezusem. Każdy chłopiec i dziewczynka z katolickiej rodziny zna dobrze to przeżycie: Pierwsza Komunia Święta jest wielkim świętem rodziny. W tym dniu razem z dzieckiem przyjmują zazwyczaj Eucharystię także jego rodzice, rodzeństwo, dalsza rodzina i chrzestni, a niekiedy także nauczyciele i wychowawcy. Dzień Pierwszej Komunii Świętej jest też wielką uroczystością w parafii”.

Wyimek z fragmentu listu Tra pochi giorno warto szczególnie zwrócić uwagę na:

  • Ukazanie Eucharystii jako najświętszego sakramentu ustanowionego przez Chrystusa w czasie ostatniej wieczerzy i ściśle związanego z Jego ofiarą krzyża.
  • Ukazanie dzieciom, że w tym dniu Jezus Chrystus jest najważniejszy.
  • Uwrażliwienie dzieci na to, że Pierwsza Komunia Święta nie jest tylko wędrówką do Jezusa, ale także początkiem eucharystycznej drogi z Jezusem.
  • Wskazanie Pierwszej Komunii Świętej jako święta całej rodziny oraz uroczystości całej parafii, gdy wszyscy gromadzą się wokół Eucharystycznego Stołu.

Przygotowując dzieci do przyjęcia sakramentu, warto przedstawić im fragment Ewangelii o ustanowieniu Eucharystii (Łk 22, 19–20) i uświadomić im, że słowa, które słyszą podczas każdej mszy, zostały wypowiedziane przez samego Jezusa, czyli że kapłan mówi je w zastępstwie Chrystusa, zgodnie z Jego poleceniem. „To czyńcie na Moją pamiątkę”. Tak jak apostołowie zgromadzili się w Wieczerniku wokół Jezusa, który składał Bogu Ojcu ofiarę, tak i my gromadzimy się w kościele, aby pod przewodnictwem kapłana uczestniczyć w ofierze Chrystusowej.
Często zdarza się, że niezrozumiałe dla dzieci jest stwierdzenie, że msza jest pamiątką i uobecnieniem ofiary krzyża i że istnieje ścisłe powiązanie ofiary Wieczernika, krzyża i mszy świętej. Dlatego ważne jest zaakcentowanie tego, że Eucharystia jest dziękczynieniem, wdzięcznością za ofiarę życia i męki Jezusa.
Należy podkreślać, że msza święta jest ucztą, a więc trzeba się do niej odpowiednio przygotować: tak zewnętrznie (odpowiedni strój), jak i wewnętrznie (świadomość spotkania z Jezusem, przygotowanie serca). Do dzieci przemawia porównanie mszy z ucztą, ze spotkaniem rodzinnym.
Kiedy idziemy do rodziny na przyjęcie, zakładamy odświętny strój. Pan Jezus też nas zaprasza na ucztę, powinniśmy więc strojem podkreślić rangę tego wydarzenia. Przybliża się dziecku znaczenie poszczególnych symboli, zwraca się uwagę na potrzebę czynnego włączenia się w liturgię przez odpowiedzi i śpiew. 
Należy wyczulić dzieci na wyjątkowy charakter tego dnia. Jak wynika ze słów Jana Pawła II, ten specjalny charakter jest związany z przybyciem wyjątkowego gościa....

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Katecheza"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dostęp do filmów szkoleniowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy