Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowoczesne metody nauczania

8 czerwca 2022

NR 15 (Maj 2022)

Metoda dramy w katechezie

0 41

"Nie takie ważne, żeby człowiek dużo wiedział, ale żeby dobrze wiedział, nie żeby umiał na pamięć, a żeby rozumiał, nie żeby go wszystko trochę obchodziło, a żeby go coś naprawdę zajmowało”.
Janusz Korczak

Przekaz religijny dla naszych uczniów często jest abstrakcyjny, co skutkuje nierozumieniem zasad wiary. Dlatego tak ważnym zadaniem stojącym przed katechetą jest poszukiwanie skutecznych metod przekazu, by w zrozumiały i atrakcyjny sposób przekazywać uczniom trudne treści. 

POLECAMY

Skuteczną metodą jest drama, to metoda coraz powszechniej stosowana w nauczaniu. Pojęcie pochodzi od greckiego słowa „drao” – działam, usiłuję. Człowiek odkrywa to wszystko, co jest poza nim, a także i to, co jest w nim samym, poprzez wysiłek emocjonalny i fizyczny. W procesie dramy wyobrażenie staje się czynem. Drama jest metodą nauczania i wychowania, która sprzyja wszechstronnemu rozwojowi uczniów i przygotowuje do odgrywania ról społecznych w zmieniającej się rzeczywistości. Rozwija samodzielność w myśleniu i kreatywność uczniów, co pozwala samodzielnie dochodzić do wiedzy. 
 

Głównym celem dramy jest:
  • wykształcenie wrażliwości uczniów,
  • rozmowy o uczuciach oraz ich wyrażaniu,
  • współdziałanie w grupie, 
  • uświadomienie sobie własnej indywidualności,
  • kształtowanie wszelkich zachowań, 
  • panowanie nad swoimi emocjami, 
  • operowanie swoim ciałem oraz doskonalenie mimiki,
  • poprawna umiejętność władania językiem,
  • odkrywanie rzeczy nowych, 
  • aktywne uczestnictwo w życiu,

 

Ilekroć w pracy katechetycznej stosuję metody aktywizujące, dostrzegam ożywienie moich uczniów oraz, większe niż podczas stosowania tradycyjnych metod, zaangażowanie w pracę na lekcji. Dzięki technice dramy uczniowie lepiej przyswajają treści katechetyczne i je zapamiętują.  

Uczeń wchodzący w rolę może doświadczyć czegoś ulotnego, gdzie może poczuć się spełnionym. Drama ma wyjątkowy aspekt, gdyż umożliwia nauczycielowi zarówno obserwowanie indywidualne, jak i grupowe swoich uczniów. Katecheta czuwający nad przebiegiem lekcji musi dokładnie przemyśleć daną jednostkę lekcyjną , jak również przewidzieć wszelkie rozwiązania. 





„Dziecko chce być dobre.
Jeśli nie umie – naucz.
Jeśli nie wie – wytłumacz.
Jeśli nie może – pomóż”.
Janusz Korczak  

Metoda dramy uczy pracy i ­współżycia w grupie oraz przełamuje wszelką barierę pomiędzy uczniem a katechetą. Daje możliwość stworzenia własnych skojarzeń. Nauczyciel wprowadzając ucznia w rolę, przekazuje mu wiedzę i pomaga mu dotrzeć do jej istoty. Uczeń przyswaja tę wiedzę za pomocą wszelkiej kreatywności oraz swoich emocji.

Metoda dramy pobudza aktywność ucznia, dostarcza ważnych doświadczeń dla jego rozwoju i pozwala odkrywać prawdę o życiu oraz wydobyć i pokazać możliwości uczniów.

Drama pozwala uczestnikom lekcji religii na inny rodzaj aktywności, gdyż uruchamia wyobraźnię, odwołuje się do doświadczeń dzieci, pozwala wchodzić w role oraz budować między uczniami więzi i wzmacniać poczucie wartości. 

Uczeń będący w roli jest w nowej, nieznanej dla niego sytuacji. Zajęcia wymagają przygotowania odpowiedniego otoczenia.

Każdy może być uczestnikiem przedstawianej metody. Musi istnieć i działać w fikcji dramowej, umieć utrzymać się w roli oraz pracować w skupieniu.

Ćwiczenie dramowe składa się z: 

  • polecenia nauczyciela,
  • przygotowania się zespołu do jego realizacji,
  • przedstawienia efektu pracy,
  • omówienia zadania przez katechetę i uczniów.

Na katechezie cele związane są z programem nauczania: drama wzbogaca te cele o autentyczne przeżycie, aktywność twórczą, kształtowanie osobowości oraz postawy społeczne. 

Katecheta stosując dramę, uruchamia siłę poznawczą, tkwiącą w każdym człowieku. Zaangażowane zostają emocje, intuicja oraz ciało. Dzięki improwizacji w rolach nauczyciel wie, co czują, myślą i czego uczą się uczniowie. Pojawia się wzajemna informacja, tak bardzo potrzebna do kształcenia i wychowania, a rozwiązywanie wszelkich problemów w czasie omawianej metody ułatwia integrację oraz poszerza wiedzę. Poprzez dramę nauczyciel przygotowuje uczniów do samokształcenia i samorealizacji we współczesnym świecie.

W dramie wykorzystuje się wiele technik i strategii

Uczestnicy wchodzą w rolę, stają się kimś, wcielają się w dowolną postać. Wchodzeniem w rolę to zew­nętrzne naśladowanie, a bycie w roli wewnętrzne przeżycie naśladowanej osoby. Za inspirację do odgrywania wszelkich ról mogą posłużyć teksty biblijne, literackie czy filmy. Najczęściej stosowanymi technikami dramowymi są: 

  • Rozmowa – jest prostą formą bycia w roli. Uczy wyrażania swoich uczuć, buduje zaufanie. Uczniowie w parach prowadzą rozmowy, tematy mogą być różne. Metodę rozmowy można zastosować w każdych warunkach, łatwo można zaangażować wszystkich uczniów. Po zakończeniu ćwiczenia podopieczni zdają relację na forum klasy. Do rozmowy nie jest wymagana jakakolwiek umiejętność aktorska, ale dobrze rozwija ona myślenie, wyobraźnię oraz angażuje emocjonalnie. 
  • Kolejną formą jest w wywiad, gdzie następuje wymiana argumentów, konflikt. Łączy się z wejściem w rolę i opiera na rozmowie z jedną lub dwiema osobami. Uczniowie uczą się ważnej umiejętności, jaką jest zadawanie pytań. Forma ta rozwija fantazję, wyobraźnię oraz myślenie. 
  • Samodzielne opowiadanie, czyli układanie historii przez uczniów na temat polecony przez katechetę lub wybrany przez ucznia. 
  • Sytuacje i scenki improwizowane poszerzone o wchodzenie w rolę z udziałem większej grupy, z którą wcześniej omawia się przebieg scenki, a każdy otrzymuje określona rolę, a po zapoznaniu się z nią, odtwarza sytuację. Po odegraniu scenki katecheta rozmawia z uczniami o wykonanym ćwiczeniu. Jest to praca w grupach bez nastawienia na efekty artystyczne.
  • Inscenizacja opiera się na wyraźnym podziale widzów i aktorów. Aktorzy uczą się tekstów na pamięć i grają pod kierunkiem reżysera według ustalonego scenariusza.
  • Pomnik – rzeźba doskonali plastykę ciała, modeluje gest, ubiór, mimikę. Uczeń przyjmuje określoną pozę, stojąc w bezruchu bądź jako rzeźbiarz modelujący rzeźbę innego ucznia w odpowiedniej pozie. Ćwiczenie wykonywane jest w parach, poprzez wydawanie poleceń lub w milczeniu. Doskonale jest łączyć słowo z dotykiem, by oddać jak najlepszy charakter postaci.
  • Żywe obrazy – zdarzenie zostaje uchwycone w dramatycznym momencie scenki i zatrzymane w bezruchu. Po zatrzymaniu akcja zaczyna się toczyć do jej następnego zatrzymania. Uczniowie ćwiczą skupienie i koncentrację. 
  • Ćwiczenie pantomimiczne – zadaniem uczniów jest przedstawienie ciałem oraz mimiką określonego tematu. Doskonale inspiruje do działania oraz rozwija wyobraźnię.
  • Dziennik lub pamiętnik – może być odczytywany jako świadectwo minionej epoki, np. w związku z oma­­wianiem warunków życia ludzi w dawnych czasach.
  • List – forma bycia w roli bohatera, który napisał list, adresata, przyjaciela. Stanowi punkt wyjścia do poznania utworu oraz zrozumienia motywów postępowania postaci literackich.
  • W dramie możemy wykorzystać również techniki plastyczne, zaczynając od znaku. Uczniowie przynoszą rzeczy, po których można rozpoznać określonego człowieka, nastrój, uczucia czy sytuacje, gdyż rozwijają skojarzenia. Kolejną techniką plastyczną jest rysunek. Można przedstawiać omawiane postacie czy charakterystyczne sytuacje, a barwami opowiadać wrażenia, skojarzenia. Stosować można rysowanie, malowanie, naklejanie, woskowanie czy wydzieranie. Kolejna formą aktywności plastycznej jest wykonanie przez ucznia stroju, który wskazywałby na daną postać. Doskonale pobudza aktywność umysł...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Katecheza"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dostęp do filmów szkoleniowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy