Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki katechety

26 stycznia 2021

NR 7 (Styczeń 2021)

Kto staje się autorytetem w oczach uczniów?

27

(...) Młody człowiek jest wrażliwy na prawdę, sprawiedliwość, piękno, na inne wartości duchowe. Młody człowiek pragnie odnaleźć siebie samego, dlatego szuka, czasem burzliwie szuka, prawdziwych wartości i ceni tych ludzi, którzy ich nauczają i według nich żyją (...).
(Jan Paweł II, Włocławek, 1991 r.)1

POLECAMY

 

Każdy z nauczycieli był kiedyś uczniem i na pewno wie, jakie cechy, zachowania powodują, że ktoś staje się autorytetem dla młodzieży i mistrzem w zawodzie. Każdy z nas musi sobie uświadomić, co dla uczniów jest ważne, jakie cechy sprawiają, że jesteśmy dla nich wzorcem. Każdy nauczyciel katecheta, wybierając pracę w szkole, na pewno myślał na temat swojego autorytetu w pracy.

Z mojego doświadczenia katechety uczącego w szkole mogę stwierdzić, że własny autorytet buduje się długo i żmudnie, a utrzymanie go przez lata jest jeszcze trudniejsze. Wiem jedno, że autorytet potrafi wypracować sobie każdy, komu zależy na pracy, jest zaangażowany oraz konsekwentny. Na pewno nie od razu zostanie mistrzem, ale jeśli będzie pracował nad sobą, to pozyska sobie uczniów, natomiast autorytetu nie wypracuje ten, komu nie zależy na pracy w szkole. 

Nauczyciel katecheta mający autorytet staje się wzorem do naśladowania, staje się dobrym przykładem postaw, myślenia oraz działania, które realizuje w dziedzinie życia młodego człowieka. Uczniowie potrzebują nauczyciela wymagającego od siebie i innych, konsekwentnego oraz wiedzącego, kiedy się uśmiechnąć.

Mogę z pełnym przekonaniem powiedzieć, że to, czego oczekują uczniowie od katechety, o przede wszystkim:

  1. Życia zgodnego z wiarą, ciekawego prowadzenia lekcji, konsekwencji, naturalnego zachowania, własnego zdania, równego traktowania wszystkich uczniów, a przede wszystkim szacunku dla ucznia, cierpliwości, interesowania się problemami uczniów – to czynniki, które mogą decydować o lubieniu nauczyciela religii. 
  2. Ważne jest to, aby pomiędzy życiem katechety a tym, co głosi, nie było rozbieżności. Nie wystarczy zdobyć wykształcenia i wiedzy religijnej, katecheta musi być świadkiem Chrystusa. Niewiele jednak zdziała, jeśli nie zbuduje sobie autorytetu wśród swoich uczniów. 
  3. Bywa czasami, że ktoś jest dobrym i szlachetnym człowiekiem oraz dobrym w swojej dziedzinie, ale nie pozwala uczniom, by się otworzyli. Każdy katecheta powinien być autorytetem wyzwalającym, który wysłucha ucznia i zainspiruje go do podjęcia samodzielnych działań.
  4. Papież Paweł VI powiedział, że świat dziś potrzebuje bardziej świadków niż nauczycieli, a nauczycieli wtedy, kiedy są świadkami, szczególnie dzisiaj nasi uczniowie oczekują od nas świadectwa wiary i mocnego zaangażowania w to, w co wierzymy i co przekazujemy.
  5. Każdy katecheta powinien wykonywać swoje zadanie z wielkim zaangażowaniem, poświęceniem i radością. Najistotniejsza jest bez wątpienia relacja z uczniami. Jeśli moja postawa jest obojętna lub lekceważąca, to nie mogę wymagać od uczniów zainteresowania i aktywności na lekcji. 
  6. Ucząc w młodszych klasach, bardzo często można usłyszeć od dzieci, co rodzice mówią na temat szkoły. Zdarza się, że autorytet nie tylko katechety, ale także pozostałych nauczycieli, jest podważany. Rodzice w domu krytykują pedagoga, wyrażając głośno swoje niezadowolenie z jego metod nauczania czy systemu oceniania.
  7. Taka sytuacja, w której nie rozwiązuje się problemów poprzez rozmowę, może powodować, że zamiast mobilizować nauczyciela do rozwoju, zniechęci go do podnoszenia własnych kwalifikacji czy kreatywnego prowadzenia zajęć. To, jakich będziemy mieli nauczycieli i katechetów, zależy od nas.
  8. Musimy pamiętać, że katecheza dokonuje się nie tylko w szkole na lekcjach religii, ale także w naszych domach, gdzie pierwszymi katechetami wprowadzającymi w tajemnice naszej wiary są rodzice.
  9. Kiedyś ktoś powiedział, że jaki będzie katecheta, taki będzie obraz katechezy w szkole, dlatego słowa te stanowią motto mojego pozytywnego zaangażowania katechetycznego.
  10. Starajmy się jak najbardziej być dla uczniów, rozwijać i działać tak przez katechezę, by przynosiła oczekiwane owoce. 

Nauczyciel wpływa na ucznia w wielu różnych dziedzinach i poprzez różne sytuacje szkolne i pozaszkolne. Oddziałuje na ucznia całą swoją osobą, reakcjami, a przede wszystkim podejmowanymi działaniami w różnych sytuacjach. 

Wyjątkową rolę w procesie katechetycznym w rozwoju wiary uczniów spełnia katecheta. Katecheta to człowiek powołany i posłany. Powołanie i posłanie katechety pochodzi od Chrystusa, dlatego każdy katecheta powinien sobie uświadomić, przez Kogo i w jakim celu został powołany. Udział w misji Chrystusa zakłada z Nim wspólnotę.

Katecheta to nie jest osoba pracująca w szkole tylko w określonych godzinach. Bycie katechetą to powołanie, które realizuje się także w parafii. Każdy katecheta powinien wykonywać swoje zadanie z wielkim zaangażowaniem, radością oraz poświęceniem. Zdajemy sobie sprawę, że nie wszystko będzie zależało od katechety, ale ma on zasadniczy wpływ na atmosferę w szkole i silny wpływ na uczniów. 

Niezwykle ważne jest w tym przypadku pozytywne nastawienie do katechezy i dobre przygotowanie do zajęć, gdyż nasi uczniowie spoglądają na katechetę jako autorytet od spraw wiary i moralności chrześcijańskiej.

Każdy młody człowiek w dzisiejszym świecie poszukuje autorytetu, na którym mógłby się wzorować, tak jak za czasów Jezusa Chrystusa, gdyż Jego świadectwo i autentyczność pociągały ludzi, którzy widzieli wzór do naśladowania. Tak więc zadaniem każdego katechety jest bycie autentycznym świadkiem Chrystusa. 

Moje pozytywne doświadczenia katechetyczne wynikają z ważnych relacji, gdyż wiem, uczniowie chcą świadka i wiarygodnej osoby, która mówi im o Bogu, a świadectwo wiary jest najistotniejszym elementem posługi do której posłał nas Chrystus. Nasza autentyczność w wierze może nas uczynić wychowawcami w tejże wierze. 

Autorytetem zostaje ten nauczyciel, który w oczach uczniów:

  • jest przygotowany do lekcji,
  • ma poczucie humoru,
  • jest otwarty na każdego ucznia,
  • umie wymagać od siebie i innych,
  • jest prawdomówny,
  • jest zaangażowany w to, co robi,
  • traktuje wszystkich jednakowo,
  • utrzymuje ład i prządek na lekcji.

Autorytet każdego nauczyciela jest niezbędnym warunkiem do sukcesu ucznia, dlatego należy się zastanowić, jakie działania nauczyciela budują jego pozycję w oczach wychowanków. Chociaż kwestia budowania autorytetu może być różna w zależności od wieku uczniów, z którymi pracujemy.

Małe dzieci nie podważają autorytetu dorosłych i łatwo podporządkowują się ich władzy. Im dzieci młodsze, tym bardziej musimy pracować nad aspektem bycia przyjacielem. Natomiast im dzieci starsze (młodzież), tym musimy pracować nad aspektami bycia przykładem i ekspertem. 

Zostań przyjacielem:

  • bądź wyrozumiały, życzliwy,
  • buduj dobrą komunikację,
  • miej poczucie humoru,
  • doceniaj za każdy włożony wysiłek,
  • dziękuj za wszystko,
  • używaj imion każde...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Katecheza"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dostęp do filmów szkoleniowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy